
پس از هشت سال توقف در برگزاری دوسالانه تصویرگری كتاب كودك؛ هنوز برگزاری
ششمین این دوسالانه باوجود اینكه طرح انتقال آن از معاونت امور هنری به
معاونت امور فرهنگی وزارت ارشاد مطرح شده، باز در هالهای از ابهام قرار
دارد و در این میان نه انجمن تصویرگران کتاب کودک بهعنوان یک طرف ماجرا و
نه مدیریت هنرهای تجسمی وزارت ارشاد ازسوی دیگر هیچکدام به روشنی پاسخ
درستی درمورد این دوسالانه که حالا دیگر میتوان آن را دوسالانه ناکام یا
حتی هشت سالانه ناکام! نامید، نمیدهند و هر دو طرف ماجرا سعی دارند طرف
مقابل را مسئول این بینظمی جلوه دهند.
ششمین بیینال تصویرگری قرار
بود سال گذشته با همكاری انجمن تصویرگران كتاب كودك و مركز هنرهای تجسمی
معاونت امور هنری وزارت ارشاد برگزار شود كه پس از كشوقوسهای فراوان و
انتقال این دوسالانه به معاونت امور فرهنگی ارشاد، همچنان تكلیف آن مشخص
نیست.
علی بوذری(دبیر سابق انجمن تصویرگران كتاب كودك)، با اظهار
بیاطلاعی از انتقال برگزاری دوسالانه تصویرگری از معاونت هنری به معاونت
فرهنگی، میگوید: هیچ تماسی از هیچیك از این دو معاونت با انجمن گرفته
نشده است.
دبیر سابق انجمن تصویرگران كتاب كودك بیان میكند كه هنر
تصویرگری كتاب كودك؛ چیزی بین این دو است؛ از یك طرف بخش هنری كار مطرح است
و ازسوی دیگر آثار باید به شكل كتاب منتشر شده و دراختیار مخاطبان قرار
بگیرند.
وی میافزاید: اواخر سال 87 ما به آقای محمود شالویی(معاون
امور تجسمی وزارت ارشاد) پیشنهاد دادیم که اگر حاضر باشند دوسالانه را در
شهریور 88 برگزار کنند، انجمن تولیت و اجرای آن را برعهده میگیرد. در همان
روز به ما گفتند که برگزاری بیینال در شهریور غیرقانونی است و ما
میخواهیم طبق برنامهریزی دقیقی که داریم، آن را در اردیبهشت(دست كم یك
سال قبل) برگزار کنیم.
بوذری با اشاره به گذشت یك سال از زمان
برنامهریزی شده مدیریت امور تجسمی برای برگزاری دوسالانه تصویرگری بیان
میکند: اگر همان موقع معاونت هنری و تجسمی وزارت ارشاد؛ پیشنهاد انجمن را
پذیرفته بود، ما اکنون به سمت برگزاری یک دوسالانه قوی و منسجم درحرکت
بودیم اما با این اوضاع فعلا هیچ امیدی به برگزاری دوسالانه نیست.
اكنون
هشت سال است كه ششمین بیینال تصویرگری كتاب كودك برگزار نشده است و از
پنج دوره گذشته آن نیز سه دوره توسط معاونت هنری و دو دوره توسط معاونت
فرهنگی برگزار شده است. بوذری درباره تمایل انجمن تصویرگران كتاب كودك برای
همكاری با معاونت هنری یا فرهنگی میگوید: ما تمایل داریم با معاونتی كار
كنیم كه همكاری بهتری با ما داشته باشد.
وی تصریح میكند: در سه سال
گذشته معاونت هنری هیچگونه حمایتی از انجمن نداشته است، درحالی كه معاونت
فرهنگی حمایتهایی از انجمن داشته است. در بهمن ماه سال 87 جلسهای بین
اعضای انجمن تصویرگران كتاب كودك و معاونت هنری وزارت ارشاد برگزار شد.
مسئولان معاونت هنری تأكید داشتند كه بیینال ششم را در اردیبهشت ماه سال
88 برگزار كنند و اعضای انجمن هم معتقد بودند این اتفاق شدنی نیست و این
بیینال باید شهریور 88 برگزار شود. درنهایت بیینال ششم نه در اردیبهشت و
نه در شهریور و نه در هیچ ماه دیگری تاكنون برگزار نشده است و سرنوشت آن در
هالهای از ابهام قرار دارد.
هدی حدادی(نائب رئیس انجمن تصویرگران
كتاب كودك و نوجوان و هنرمند تصویرگر) معتقد است كه؛ برخلاف ادعای مدیر
امور تجسمی وزارت ارشاد، انجمن تصویرگری در عدم برگزاری دوسالانه مقصر نیست
و می گوید: بحث دوسالانه تصویرگری آنقدر تكراری شده كه دیگر خسته شدهایم و
كاری به آن نداریم.
وی، دلیل برگزار نشدن دوسالانه تصویرگری كتاب كودك
و نوجوان را عدم توجه و بیفكری مسئولان فرهنگی هنری كشور میداند و معلق
بودن این دوسالانه را به گردن آنها میاندازد.
وی به جایگاه والای
تصویرگری ایران درمیان هنرمندان بینالمللی اشاره میکند: تصویرگری ایران
جایگاه بسیار مشخص و معینی در آن سوی مرزهای كشور دارد و هنری شناخته شده و
آبرومند است كه بیشترین جایزهها را هم نصیب كشور كرده ولی در داخل كشور
كسی به این هنر وقعی نمینهد.
حدادی ادامه میدهد: وزارت ارشاد
میخواهد كه یك نمایشگاه ساده و عمومی را به نام دوسالانه تصویرگری برگزار
كند ولی شان این هنر و هنرمندانش بیش از این نمایشگاههاست.
وی درباره
جلسات انجمن تصویرگران با شالویی(مدیر دفتر امورتجسمی وزارت ارشاد) توضیح
میدهد: ما پیشنهادات خود را برنامهوار به آقای شالویی دادیم و ریز مطالب
را به وی ارائه كردیم. حتی هزینههای دوسالانه را نیز برآورد نمودیم ولی
مسئولان ارشاد از سر و ته تمام برنامههای ما زدند و طرح اولیه را ابتر
كردند. نهایتا دیدیم هرچند شرمنده اعضای انجمن خواهیم شد ولی بهخاطر حفظ
شان اعضایمان؛ عطای دوسالانه را به لقایش بخشیدیم و این دوسالانه را تحریم
كردیم.
اما محمود شالویی(مدیر مركز هنرهای تجسمی معاونت هنری وزارت
ارشاد) كه در سوی دیگر این قضایا قرار دارد نیز میگوید: برگزاری دوسالانه
تصویرگری منوط به توافق میان معاونت فرهنگی و معاونت هنری این وزارتخانه
است و درحقیقت معاونت فرهنگی مسئول برگزاری دوسالانه تصویرگری است. ما هم
تمام تلاشمان را برای برگزاری دوسالانه تصویرگری كردیم.
وی میافزاید:
ظرف سه سال گذشته كه من مسئول دفتر امور تجسمی ارشاد بودم با جدیت بهدنبال
نظم دادن به دوسالانههای هنری بودیم. بهخصوص سعی كردیم كه دوسالانههایی
كه مورد كمتوجهی قرار گرفتهاند را سامانی بدهیم.
وی به دوسالانه
تصویرگری كتاب كودك و نوجوان اشاره كرده و ادامه میدهد: ازجمله
دوسالانههایی كه مورد بیتوجهی قرار گرفته، دوسالانه تصویرگری است كه به
خاطر برخی مشكلات بیش از هشت سال است كه برگزار نشده است.
شالویی اظهار
میکند: برای برگزاری این دوسالانه با هیات مدیره انجمن تصویرگران چندین
جلسه در ابتدای سال 88 داشتیم كه جلسات؛ بسیار مثبت ارزیابی شدند تا آنجاكه
حتی دبیر دوسالانه هم در آن مشخص شد.
وی، منشا اختلافات را به بعداز
این جلسات نسبت میدهد: بعداز انتخاب دبیر، رئیس نمایشگاه و محل برگزاری
دوسالانه اختلافات آغاز شد و انجمن بنای ناسازگاری گذاشت.
وی درباره
محل پیشنهادی برگزاری دوسالانه تصویرگری میگوید: ما یكی از شهرهای شیراز
یا اهواز را بنابر سیاست توزیع عادلانه برنامههای هنری در شهرستانها
میزبان دوسالانه معرفی كردیم ولی انجمن معتقد بود كه با رفتن دوسالانه از
تهران به یكی از این شهرها، دوسالانه تضعیف میشود.
سرپرست موزه
هنرهای معاصر یكی از دلایل تعویق در برگزاری دوسالانه را نامه انجمن
تصویرگران عنوان میکند كه در آن خواسته شده بود تا دوسالانه به تعویق
بیفتد.
وی میافزاید: در گیر و دار این جریانات بودیم كه دو نامه؛ یكی
از وزیر ارشاد وقت و یكی از معاونت فرهنگی ارشاد به دست ما رسید كه از ما
درخواست كرده بودند كه این دوسالانه را به معاونت فرهنگی بسپاریم هرچند
محسن پرویز(معاون هنری وزیر ارشاد) از این جریان اظهار بیاطلاعی كرد و از
برگزاری این برنامه طبق سیاسیتهای معاونت متبوع خود سرباز زد.
وی
اضافه میکند: ماجرای این منظور با نظرخواهی از كارشناسان و انجام یك كار
كارشناسانه به این نتیجه رسیدیم كه تصویرگری به حوزه كار معاونت فرهنگی
نزدیكتر است.
و اما فرشید مثقالی(هنرمند پیشکسوت هنر تصویرگری و
هنرمند گرافیست) نیز به برگزار نشدن دوسالانه تصویرگری واکنش نشان داده و
میگوید: سیاستگذاری و مدیریت برگزاری بینالهای هنری امری است كاملا
تخصصی و در همه كشورهای دنیا برای برگزاری و مدیریت هر بینال، سازمانهای
مجزا ایجاد میشود و عدهای بهعنوان كادر ثابت و مدیرانی كه از لحاظ
توانایی و تخصص قابلیت لازم را دارند برای این سازمانها درنظر گرفته
میشوند.
وی میافزاید: علاوه بر مدیران قابل، هرسال یك بار یا چند
«كیوریتور» یا برگزاركننده حرفهای استخدام میشوند تا با ایدههای نوین،
به این بینالها صورتی جدید و جذاب، دارای تشخص بینالمللی بدهند. این به
این معنی است كه هركس از راه برسد توانایی برگزاری بینالها را به صورت
حرفهای ندارد.
وی ادامه میدهد: دولتها در اغلب بینالهای درخور
اعتنای دنیا، تامینكننده بودجه و امكانات برای بینالها هستند. ولی در
هیچ كشوری دولت سیاستگذار و مجری مستقیم بینالها نیست. دولتها فقط با
تامین بودجه، سیاستگذاری و اجرای بینالها را بهعهده نخبگان و
سازمانهای غیردولتی میگذارند. بینال پوستر ورشو، ونیز، استانبول،
فستیوال برلین یا فستیوال كن و دیگر وقایع نمایشگاه هنری دنیا همه و همه به
همین منوال برگزار میشوند.
مثقالی با اشاره به نبود ساز و کار در
عرصه برگزاری بیینالها در کشور خاطرنشان میکند: در ایران كه تشكیلاتی
برای هر بینال وجود ندارد؛ تنها اشخاصی برای مدت چندماهی مسئول این عملیات
میشوند، در طی چند سال گذشته انجمنهای هنری بدون هزینه روزمره برای
دولت نقش این سازمانهای تخصصی را برای برگزاری بینالها به عهده گرفته
بودند. بینال گرافیك، تصویرسازی، نقاشی و مجسمهسازی در طی چند دوره گذشته
به بهترین وجه توسط انجمنهای مربوطه برگزار شد و درواقع نقصی در آنها
نبود كه ناگهان دفتر هنرهای تجسمی تصمیم به بركناری این انجمنها و تصدی
امور توسط خود دفتر گرفت.
وی از برخورد معاونت هنری با انجمنها گلایه
میکند: دفتر هنرهای تجسمی به ناگهان تصمیم گرفت كه خود راسا بینالها را
برگزار كند و نقش انجمنهای تخصصی را كمرنگ و عملا كمكم محو كرد.
درصورتیكه این انجمنها هستند كه دنیای كاری خود را به خوبی میشناسند، به
كمكاستی یا نیازهای آنها واقف هستند و درنتیجه بهترین برگزاركنندگان
بینالهای هنری میتوانند باشند. تخصص نقش بنیادی و اساسی در برگزاری این
نوع بینالها دارد و انجمنها بدون هزینه اضافی تشكیلاتی برای دولت،
ماهها برای سیاستگذاری و سپس برگزاری هر بینال زمان صرف كردهاند
بنابراین حذف آنها نهایت بیسیاستی است.
مثقالی میگوید: دولت هیچگاه
نمیتواند دانش تخصصی در امور هنری به اندازه انجمنهای هنری داشته باشد.
اصل 44 میگوید نقش دولت باید كمرنگ شده و نقش بخش خصوصی پررنگ شود.
درصورتی كه دفتر هنرهای تجسمی كه بخشی از دولت است، سیاستی مغایر و برعكس
این اصل اتخاذ كرده، نقش بخش خصوصی و مردمی را به صفر رسانده و نقش دولت را
اصل قرار داده است.
بعداز تمام این مباحث محمود شالویی در آخرین نشست
خود در فروردین امسال از پیگیریهای مدیریت امور تجسمی وزارت ارشاد درمورد
این دوسالانه خبر داد و گفت: قرار است غلامعلی طاهری مسئول پیگیریهای این
دوسالانه شود.
ولی غلامعلی طاهری كه سابقه سفرهای خارجی زیادی در
پرونده خود دارد(طاهری سال 87 كه دبیر كلی جشنواره تجسمی فجر را برعهده
داشت بعداز جشنواره؛ چندماهی در ونیز به سربرد)؛ از اوایل سال تاكنون نیز
در پاریس به سر میبرد و تاكنون هیچ اقدامی درباره این دوسالانه انجام
نداده است.
علی هاشمی شهركی(مدیرعامل جدید انجمن تصویرگران ایران)
درباره سخنان جدید شالویی مبنی بر اینكه غلامعلی طاهری كه سمت قائممقامی
شالویی را نیز برعهده دارد، به پیگیری پرونده دوسالانه تصویرگری مشغول است،
گفت: ما نیز این مساله را از زبان رسانهها شنیدم و متوجه شدیم كه آقای
طاهری قرار است پیگیر مسئله برگزاری دوسالانه تصویرگری شود ولی از فروردین
كه این صبحث پیش آمد تاكنون نه جلسهای با ما گذاشتند و نه صحبتی در این
رابطه با ما شده است.
وی درمورد دیدگاه خود و انجمن متبوعش درباره
اینكه طاهری مسئول پیگیری پرونده دوسالانه شود، توضیح داد: ما منتظریم این
دوسالانه برگزار شود. بسیار خوشحال شدیم كه قرار است جلساتی با ما برای
صحبت برگزار شود ولی دوماهی میگذرد و هیچ خبری نیست.
هاشمی تاكید كرد
كه خود به انجمن بسیار راغب است كه این دوسالانه برگزار شود و بر برگزاری
آن نیز تاكید میكند.
وی ادامه داد: بهتر است آقای شالویی مستقیم با ما
صحبت كند اگر برایش مهم است كه این دوسالانه برگزار شود، به اقدام مستقیم
روی بیاورد. ما حاضریم با ایشان جلسهای داشته باشیم و نقطه نظرات دو طرف
را بشنویم.
وی در پاسخ به سئوالی مبنی بر اینكه شاید غلامعلی طاهری كه
با حمایت مستقیم وزارت ارشاد و دفتر امور تجسمی چندماهی است در پاریس به سر
میبرد و نمایشگاه نقاشی در این شهر برپا كرده، در زمینه برگزاری دوسالانه
تصویرگری كوتاهی كرده باشد، گفت: شاید اینگونه باشد در این صورت آقای
شالویی باید یا مسئول پیگیری را عوض كند یا خود شخصا پا در میدان گذاشته و
كمر همت برای برگزاری این دوسالانه ببندد.
وی اضافه كرد: هدف انجمن،
برگزاری در حد كمال برنامههای تصویرگری در كشور است كه مهمترین آنها
میتواند دوسالانه تصویرگری كه اكنون تبدیل به هشت سالانه شده است(با این
رویه احتمال ده سالانهشدن آن نیز وجود دارد) باشد.
وی، یكی از
مهمترین مشكلات و معضلات این دوسالانه را محل برگزاری آن دانست و گفت:
اصولا همه انجمنها با اینكه دوسالانهای در خارج از تهران برگزار شود،
مخالف هستند. اصولا چرا دوسالانهها باید از تهران برود؟ شهرستانها به
خودی خود میتوانند برنامههای قوی هنری برگزار كنند و لزومی ندارد كه از
جانب تهران حمایت شوند.
وی به دوسالانه تصویرگری مذهبی كه در مشهد
برگزار شده، اشاره كرد و ادامه داد: برای اینكه نشان دهیم شهرستانها به
خودی خود میتوانند برنامههای بسیار قوی و غنی هنری داشته باشند با این
دوسالانه همكاری مستقیم كردیم. این دوسالانه را آستانه قدس رضوی در شهر
مشهد برگزار كرده بود كه از حیث كیفیت و كمیت بسیار قابل توجه بود. این امر
نشان میدهد احتیاجی نیست برای هر برنامه هنری در شهرستانها؛ از تهران
هزینه كنیم.
مدیرعامل انجمن تصویرگران كتاب ایران، دور شدن انجمنها از
موزه هنرهای معاصر را یك آفت بسیار جدی قلمداد كرد و گفت: با روشهایی كه
آقای شالویی درپیش گرفته؛ بیشك بر اندازه این فاصله افزوده خواهد شد.
وی
درباره بحث انتقال مسئول برگزاری از معاونت هنری به معاونت فرهنگی نیز
توضیح داد: ربطی ندارد كه یك برنامه هنری را یك معاونت فرهنگی برگزار كند.
ضمن اینكه فعالیت معاونت فرهنگی و در سیاستهای كاری آنها اصولا برگزاری
یك همچنین برنامهای نمیگنجد.
وی، خواستار توجه بیشتر معاونت هنری به
دوسالانه نگارگری شد و گفت: این معاونت در بحث برگزاری برنامههای هنری هم
حرفهایتر است و هم سابقه برگزاری آن را دارد پس نباید در فكر انتقال آن
به معاونت فرهنگی باشد.