در این میان، هنرمندان رشته‌های دیگر مانند؛ ادبیات، موسیقی و هنرهای تجسمی نیز به دلیل ارتباط رشته‌های خود با سینما و تئاتر، در جریان برگزاری این دو جشنواره قرار می‌گیرند. ولو اینکه این ارتباط اندک باشد.
لیکن در بین این هنرها و ارتباطش با سینما و تئاتر از هنرهای‌تجسمی نام می‌برم آن‌هم به این دلیل که اعلان و فراخوان این دو جشنواره با هنرهای تجسمی و طراحی پوستر آنها آغاز می‌شود.
هنرمندان عرصه تجسمی به‌خصوص طراحان گرافیک به دلیل با اهمیت بودن این دو رویداد فرهنگی و هنری در کشور و زمینه فعالیت‌شان (طراحی پوستر) به دنبال طرح و طراح جشنواره‌ها هستند تا مشاهده کنند کدام طراح چه طرحی را خلق کرده است؟
اکنون که پوسترهای این دو جشنواره به چاپ رسیده‌اند و به‌عبارتی در معرض دید عموم قرار گرفته‌اند، سخنم را با پوستر تئاتر فجر آغاز می‌کنم.
پوستر بیست و هشتمین جشنواره تئاتر فجر دارای یک ترکیب کاملاً ساده است . یک منحنی افقی پوستر را به دو تکه تقسیم کرده است. منحنی این فکر را به ذهن مخاطب می‌آورد که آیا همان لبخند معروف است. البته این تعریف و بیان مختص مخاطب خاص است که سالها شاهد استفاده از نماد چهره‌ای با لبخند و چهره‌ای غمگین در پوسترهای مربوط به تئاتر بوده و مخاطب عام شاید نتواند به چنین تعبیر و تعریفی برسد و برای ذهن و چشم وی یک منحنی با چنین شکلی به عنوان لبخند نامفهوم است.
سایه‌ای که در زیر منحنی کار شده است و حالت برجستگی، باعث جدایی آن از سطح شده و منحنی را در نمای اول (پلان) قرار می‌دهد تا چشم مخاطب در ابتدا تنها عنصر پوستر را که برای طراح و بیانش اهمیت داشته است، ببیند.
اطلاعات و چیدمان متن پــوستر با توجه به حرکت منحنی در پایین قرار گرفته است .
اگر بخواهیم پوستر تئاتر فجر را موضوعی و مفهومی آنچنان که از نامش برمی‌آید بررسی کنیم، می‌بینیم، استفاده از منحنی حتی برای بیان لبخند ذهن را خیلی سخت به سمت پوستری با مضمون تئاتر می‌برد، این ابهام در صورت قرار گرفتن نوشته‌ها در پوستر است.

یعنی اگر نوشته‌های مربوط به جشنواره را از آن حذف کنیم و آن را بخواهیم به عنوان یک تصویر مرتبط با تئاتر در نظر بگیریم، مشکل بیشتر بوده و این منحنی ماهیت یک لبخند را نخواهد داشت و می‌تواند تصوراتی مانند ماه و حتی یک کاغذی که بریده شده است را در ذهن القاء نماید.

لیکن می‌توان ‌گفت که پوستر حاوی پیام و ایده‌ای تصویری در جهت بیان موضوع(جشنواره تئاترفجر) نیست و طراح از حیث انتقال مفهوم و پیام در پوستر خود موفقیتی را کسب نکرده است.


پوستر بیست و هشتمین جشنواره فیلم فجر،‌ مجموعه‌ای از خطوط منحنی ،‌ خطوط روشنی تداعی کننده نور و همچنین پیکره‌هایی با بال‌هایی که در روی شانه‌های آنها کار شده است، می‌توانند تصوری از شاعرانگی، آرامش و سبکبالی را بیان کنند که شاید طراح به دنبال آنها بوده است.

اما پوستر دارای مشکلاتی است که نمی‌توان موارد ذکر شده را به راحتی پذیرفت .

خطوط منحنی آنقدر شلوغ، ناکارآمد و سطحی در پوستر به کار رفته‌اند که نه بیان تصویری شاخص و نه ایده‌‌ای ناب دارند . این خطوط با حجم زیاد، عنـــاصر تصــویری برای بیان موضــــوع نیستنــد چرا که ماهیت آنها فقط خط است(خط‌های‌منحنی) و با چنان ترافیک و ازدحامی در پوستر به‌کار رفته‌اند که حتی از اهمیت نگاتیوهای پس زمینه به عنوان تنها عناصر اشاره کننده به موضوع فیلم و سینما هم کاسته‌اند.
همچنین در مورد خطوط منحنی به کار رفته می‌توان گفت: استفــاده از آنها برای بیان مــوضوع به مرز قابل قبولی نرسیده و بیشتر احساس سر در گمی، بــلا تکلیفـی را به مخاطب القـاء می‌کنند. این آشفتگی بر روی پیکره‌های پایین پوستر تأثیر دارد و کاهش اهمیت تصویری آنها را پدید آورده‌ است. به عبارت دیگر سر در گمی استفاده از خطوط و آشفتگی به وجود آمده در اثر نداشتن ایده‌ای تصویری و تصویرسازی مناسب باعث دیده شدن بیش از حد خطوط و بی‌اهمیت کردن آدم‌های پایین و کم ارزش کردن تأثیر بصری آنها است.

در مورد پیکره‌ها می‌توان گفت چیدمان آنها کنار یکدیگر بیشتر شبیه عکس یادگاری از یک سری هم‌کلاسی است و آنها فقط حالت‌هایی را در کنار یکدیگر به خود گرفته‌اند. گویی که دوست دارند در عکس ساده و بدون حالت نباشند؛ یکی در حال نگاه کردن به دور دست، در حال دعا و نیایش و ...

حالت‌های آن‌ها نه تنها با فضای فیلم و سینما، بلکه با فضای پر انرژی بالا هم به دلیل ساکن و خنثی بودن ارتباطـی ندارند. پیکــره‌ها را تقــریباً در یک خط و با یک ارزش (به لحاظ وزن) و حتــی با رنگ‌هایی یکسان و شبیه می‌بینیم و بیشتر به ارزش تصویری آنها در پوستر پـــرداختــه نشده است. به بیان ساده‌تر هیچ رابطه‌ای بین آن‌ها و خطوط که ناشی از تفکر باشد را نمی‌توان جست.

از عناصر بصـــری که در بالا ذکــر شد بگذریم، به چیدمان متن پـــوستر می‌رسیم. حروف فارسی از بالای سمت راست به شکلی عمودی و حــروف انگلیسی از سمت چپ در بالای پـــوستـر، افقی در دو خط چیدمان شده‌اند.

طرز قرار گرفتن حروف در پوستر این‌گونه می‌نماید که طراح با توجه به نداشتن فضای خالی مناسب، مجبور شده است آنها را اینگونه طراحی (Design) نماید و با رنگ‌های مشابه خطوط منحنی که برای آنها انتخاب کرده است به حاشیه بردن حروف از خوانایی آنها کاسته است.

متأسفانه پوستر بیست و هشتمین جشنواره فیلم فجر ، آشفته بازاری است از عناصر بصری مانند؛ خط و رنگ بدون هیچ پیام و فکری از جشنواره فیلم فجر و تنها می‌توان از دریچه نداشتن اصول طراحی پوستر یعنی فکر یا فرم (تصویری) خوب و زیبا به آن نگریست.

این پوستر بیشتر شبیه به تجربه کردن ابزارها و جلوه‌های کامپیوتری است تا پوستری برای جشنواره‌‌ای در سطح ملی و بین‌المللی.
باید در نظر داشت طراحی چنین پوستری مجال تجربه نبوده و گم بوده‌گی موضوع جشنواره از کاستی‌های آن به شمار می‌رود.


خبر را در اینجا ببینید