اولین نشست تخصصی و پژوهشی سومین دوسالانه بینالمللی گرافیک جهان اسلام با استقبال علاقمندان و با حضور چهرههای برجسته گرافیک ایران به «طراحی حروف، چالشها و راهکارها» و کلیه مباحث مربوط به گذشته و آینده این شاخه از گرافیک اختصاص یافت.
در این نشست چهرهپرداز به فقدان فونتهای کاربردی و متناسب با تنوع نیازها و کارکردها و تناسب فرم با محتوا در فونتها اشاره کرد و راهکار اصلی را در این دانست که مؤسسات بزرگ و سیاستگذار متولی این امر، فراخوانها و مسابقاتی برای انتخاب بهترین فونتها ترتیب دهند تا هر سال حداقل چندین فونت و طراحی حروف سالم، ایرانی کاربردی و متناسب با نیازهای متنوع داشته باشیم.
سپس اوجی بحث خود را به بحران آموزش این رشته در دانشگاههای کشور اختصاص داد و با بیان ضرورت تحول در آموزش طراحی حروف شناخت فونت فارسی به صورت سنتی و با همه ظرایف و ظرفیتهای آن را در کنار شناخت اصول تایپوگرافی لاتین و زیباییشناسی آن راه رسیدن به یک تحول و نوآوری در این شاخه عنوان کرد تا از وضعیت فعلی که استفاده بیاساس و تقلیدهای ناشیانه، تصنعی و غیرخلاق و بدون رعایت کپی رایت از فونتهای خارجی است رها شویم.
در ادامه سپهر فقدان منابع علمی و نبود دانش و آگاهی از قابلیتهای طراحی حروف و فونت در متن زیباییشناسی ایرانی را یک مشکل عمده دانست و یادآور شد: ما فونت را معرفی میکنیم اما فونت خوب نداریم، شماره موبایل و پیامک را به صورت لاتین راحتتر از فارسی میخوانیم، خوراک روزانه ما قلم یا فونت است، هر جا که نگاهی میاندازیم، روزنامهها، سر در مغازهها و ... و اگر بگویم نان شب ماست بیراه نگفتهام.
وی ادامه داد: خدمت گرافیک به فونت این است که ما نان شب خودمان را درست و سالم تأمین کنیم، ما هنوز منابع درسی مدون در این زمینه نداریم، فونتی میخواهیم که مثل کفش اگر بپوشیم پایمان را نزند یا چشممان را نسوزاند و آزار ندهد.
سپس دامون خانجانزاده با موضوع موانع کاربردی بودن فونت، تایپفیس و طراحی حروف در ایران سخن گفت و با تقبیح عمل کسانی که به خط تقدس میدهند و هرگونه قابلیت کاربردی و امکان تحول را از آن میگیرند، گفت: عدهای با تعصب و بدون شالوده علمی، خط را مثل یک شیء عتیقه در ویترین حفظ میکنند در حالی که خط شامل کلیه وجوه معنایی است و با آن هر کاری میشود کرد.
وی راهکار را در تعریف درست از خط دانست و افزود: هر رفتاری با سطر و ستونهای یک نشریه میکنیم یک تایپوگرافی است.
این هنرمند یادآور شد: سالهاست فونت ما با گرافیزمی از جنس نسخ ادب شده و وقت آن رسیده که تحولی بزرگ را تجربه کنیم.
پس از آن نوبت به ساعد مشکی رسید که سخن خود را با چرایی فقدان فونتهای متنوع و متناسب با نیازهای متفاوت شروع کرد و گفت: واقعاً غیر قابل تحمل است که همه کارهایمان را با دو سه فونت محدود انجام میدهیم چه طنز، چه جدی، چه کودک، چه دفاع مقدس، ... ظاهراً احساس نیاز نیست و گر نه خود را مجبور به طراحی فونتهای جدید میکردیم.
وی خاطرنشان کرد: هر چیز که در متن تمدن اسلامی ایرانی است تمام عصاره و چکیدهاش در خط نستعلیق ما جمع شده و این خط نمایانگر کلیت زیباییشناسی تمدن ایرانی است و تجلی کامل این هویت است بحث هویت هم در جهان امروز بحث جدی و پیچیدهای است.
وی چنین نتیجه گرفت که اگر بخواهیم فونتهایی با هویت ایرانی طراحی کنیم حتماً و قطعاً باید نگاهی به این سنت خوشنویسی ایرانی داشته باشیم. وی در ادامه یادآور شد با جشنواره نمیشود صاحب پوستر خوب شد، با مسابقه هم نمیشود فونت خوب پیدا کرد باید نیاز به فونت جدید احساس شود و قوانین اقتصادی آن هم وضع شود.
* تایپوگرافی"ایران"و پوستـر از ایمان راد - click here